FİNANS PLANI NEDİR?

FİNANS PLANI YAPMAK

Sinema sektöründe ‘finans planı’ özelliikle uluslararasi alanda

çok kullanılan bir terimdir. Film yapımcısının yolunu görebileceği en önemli veridir. Finans planının sağlıklı olabilmesi için, sağlıklı hazırlanmış bir ‘bütçe’ gereklidir.

Finans planı, bir filmin yapımı için gereken finansmanı sağlamak amacıyla, yatırımcı,ortak yapımcı, hizmet veya malın satın almak isteyen kurum, kişi ve ya kuruluşlar için hazırlanmış olan bir hesap cetvelidir.

Bu hesap cetvelinde, ‘yapımcı’ taslak olara yapılacak işin nasıl finanse edileceği, işe yapılan yatırımlardan nasıl yararlanılacağı, ve bu işle ilişkili tahmini ticareti ve harcamaları gösterir. Bu arada kendi yatırımı da mantıklı gerekçelerle bu planın içinde yer almalıdır.

Yapılan ilk finans planı, çıkan ilk ‘taslak’tır. Ekonomi, siyaset, yapım tercihleri, teknoloji hakkında başında planlanan çalışma değişiklik gösterebilir ve baştaki bazı varsayımları etkileyebilir. Yapılan finans planı, değişen çevre faktörlerine göre sürekli geliştirilmeli, yeni formüller yaratılmalı ve güncellenmelidir.

Finans planı, süreç yönetimi ile doğrudan ilişkilidir. Sürecin doğru ve akılcı kullanımı, finans planı üzerinde alternatif kaynaklar yaratma olasılığını arttırır.

Finans Planı şu prensipler üzerine kurulmadır:

-       Gerçekçi verilerle hazırlanmış, ayrıntıları düşünülmüş bir bütçe

         olmalıdır.

-       Ana yapımcının, yatırımını minumum %20 civarında

bulunmalıdır.

-       Yatırım yapılması gereken ortak, kurum ya da kuruluşların, daha önce yapmış oldukları bu tür desteklerle örtüşen rakamların finans planında belirtilmesi gerekmektedir.

-       Garantilenmemiş olan, gerçekleşmesi planlanlan gelirlerin net bir  şekilde belirtilmesi gerekir.

-       Onaylanmış olan gelirlerin de net bir şekilde belirtilmesi gerekir.

-       Başvuru yapılacak olan kurum ve kuruluşlar da ‘başvuru aşamasında’ veya ‘konfirmasyon alınmadı’ şeklinde belirtilmesi gerekir.

Finans planı cetveli, ilk bakışta projenin ‘yapılabilir’ olup olmadığını göstermesi açısından çok önemlidir. Burada, ‘yapımcı’nın tavrı açık, net ve gerçekçi olmalıdır.

Özellikle, ‘yapımcı’ bu finansman planını sunarken, ‘hedef’ini doğru tanımlayabilmeli ve ‘bütçe’sini doğru açılayabilmelidir.

Özetle ‘Finans Planı’ bir ‘yapımcı’nın, en önemli sunum araçlarından birisidir.

'Finans Planı', 'Proje projelendirme' aşamasının en önemli çalışmalarından biridir.

Önümüzdeki günlerde bu konuya devam edeceğiz...

Bu konuda sorularınız olursa, yapimlab@gmail.com adresine

BİR PROJEYİ DEĞERLENDİRMEK...

Merhaba Sevgili Dostlar,

Sinema sektöründe üretmek ve varlık göstermek isteyen birisinin tek referans olarak ‘senaryo’sunu ele almasının yeterli olamayacağını bir kez daha buradan farklı bir şekilde anlatmaya çalışacağım.

Zira, kişinin ‘kendini doğru değerlendiriyor’ olması da çok önemli bir konudur. Çünkü ‘proje’ bütün bu konuları kapsar. Daha öncede belirttiğim gibi, ‘proje’ denilen paketin içinde başta filmin fikir-hikayesi ile başlayan pek çok kriter devreye girer. Burada ‘proje sahibinin’ ve ‘yapımcı’nın karşılıklı olarak kendilerini iyi tanıyor olması, bir projenin en önemli kazancıdır.

Mesleğini icra edecek kişinin, ne yapabileceğini ya da ne yapamayacağını bilmesi gerekir. ‘Yönetmenlik’ yapmak isteyen kişinin kendi yetenek ve sınırlarını doğru tanıması gerektiği gibi, aynı şekilde ‘yapımcı’ nında kendi sınırlarını bilmesi çok önemlidir.

Neyi yapabilirim, neyi yapamam? Sorusunun cevaplarını kendisine dürüstçe verebilen kişi, kendini doğru değerlendiriyor anlamına gelir. Zaten kişinin sınırlarını tanıması da budur.

Burada birkaç tane kriter devreye girer:

-Kişilik özelliklerinizi doğru tanımak:

Kendini tanıma meselesi, kişilik özelliklerini tanımak anlamına gelir. Örneğin heyecanlı bir kişiliğiniz mi var yoksa sakin mi?, sabırlı ya da sabırsız mısınız, konsantrasyon düzeyiniz ne durumda?, kabul edemediğiniz ya da kabul ettiğiniz davranış biçimleri nelerdir? Ve bunun gibi pek çok soruyu kendinize sorduğunuzda ya da kendinizi objektif gözlemlediğinizde bulabilirsiniz. Yapımcının ve yönetmenin  kendilerinin bu özelliklerini iyi tanımaları gerekir.

(Bu konuda profesyonel kişilik testlerininin bir uzman tarafından yapılması en sağlıklı yoldur. Kendinize objektif bir ayna tutacak ve sevdiğiniz ya da sevmediğiniz yanlarınızla yüzleşebilirsiniz)

-Yaratılan eseri doğru değerlendirmek:

Söz konusu olan ‘üretilecek eser’in güçlü ve zayıf yanlarını objektif bür şekilde değerlendirmek anlamına gelir. ‘İyi’ diye düşündüklerimizin gerçekten iyi mi?, kötü diye düşündüklerimizin gerçekten kötü mü?

Bunu sorgulayabilmek gerekir.

-Ölçme ve Değerlendirme:

Piyasa koşullarını iyi tanımak gerekir. Yönetmen hiç film çekmemişse bunu göz önünde bulundurarak fizibilite yapılması gerekir. Yönetmen daha önce film çekmişse, bu anlamda yönetmenin çekmiş olduğu filmin yurtiçi ve yurtdışında nasıl bir potansiyel oluşturduğunun gerçekçi değerlendirilmesi, somut hedefler açısından çok önemlidir. Bununla birlikte, üretim yapılacak işin icra edileceği sektördeki hareketi de önemlidir. Sinema sektörü için son 5 yılda toplam kaç bilet satılmış, hangi dönemlerde neden düşüş olmuş ya da artış olmuş... Yönetmen veya yapımcının bir önceki filminin durumunun sağlıklı verilerinin göz önünde bulundurulması gerekir.

-Etkilerin Doğru Algılanması ve Stratejilerin Belirlenmesi:

Bütün bu maddelerin somut etkilerinin ortaya konarak, hedef’e giderken doğru stratejilerin belirlenmesidir. Sağlıklı bir değerlendirme yapılarak konulan ‘hedef’e  ulaşırken, sağlıklı stratejiler işin doğru planlanmasını sağlar.

Yukarıda anlatılan konular ışığında bir ‘proje’nin objektif olarak değerlendirilmesi ve devamında yapılıp, yapılmayacağına karar verilmesi en doğru yöntem olacaktır.

PLANLAYARAK YOL ALMAK...

Plan-program yapabilmek, her alanda olduğu gibi ‘sinema’ alanında profesyonel adımlar atabilmek için çok önemlidir. Daha önce burada pek çok kez belirttiğim gibi, önce hedefi belirlemek gerekir. Ardından bu hedefe ulaşılabilmesi için gerek planın hazırlanması çok önemlidir.

Hedefler, çok büyük ve beklentiler de yüksek olunca, bir de bunun için gerçekçi bir plan program yapılmazsa, yapmak istediğiniz işten uzaklaşmaya başlarsınız ve sorunun kendinizden kaynaklandığını düşünmeden , problemin ‘sektörden’ ‘sistemden’ kaynaklandığını düşünmeye başlarsınız ve gitgide motivasyonunuz azalır.

Oysa, adım adım ilerlemek, hedefinize sizi siz bile farkında olmada yakınlaştırır ve ulaşmasını sağlar. Planlı ve programlı çalışan birisinizn direksiyon kendi kontrolündedir.

Örnek vermek gerekirse, pek çok senaryo yazarı var. Benim e-posta kutuma hergün, senaryosunu okumamı isteyen pek çok e-posta geliyor.

Giriş bölümü imla hataları ile dolu bir metin yazan kişinin, senaryosunu okumak oldukça zor gözüküyor.

Zaten prensip olarak, e-posta ile gelen birşeyi okumuyorum.

Senaryosunu okutmak isteyen birisi, mucize beklemeden, yapımcının önüne senaryo konulana kadar ki süreci plan program yaparak gerçekleştirebilir...

Örneğin, ‘senaryo’ yazımı konusunda teknik bir bilgi sahibi mi? Dilbilgisi yeterli mi? Fikir özgün mü? Bu konuda bir eğitimi var mı? Ya da birilerinde görüş almış mı? Eğitim mutlaka bir kursa veya okula yazılarak olmaz... Bu konuda kitaplar okuyabilirsiniz, bilgi sahibi kişilerle konuşabilirsiniz.

Bu soruların ardından kendisine birkaç adımdan oluşan bir iş planı yapabilir. Emin olun bu plan-program kişinin kendisinin çok fazla adım atmasını sağlayacak, konu ile ilgili hakimiyetinin artmasını sağlayacaktır.

Yine bu bağlamda, sektörü öğrenmesi de çok önemlidir. Yukarıdaki örnekten yola çıkarak, ‘senaryom var, yapımcı arıyorum’ diyen birisine ‘yapımcıdan ne bekliyorsun?’ diye sorulsa cevabını tam olarak veremeyebilir. Demek ki, senaryo yazmayı öğrenirken, yapımcının ne iş yapıyor olduğunu öğrenmesi de, plan-programa dahil edilmelidir.

Yol alırken, ilerlediğinizi keşfedeceksiniz ve bu da sizi oldukça motive edecek... Ve motivasyon sizi hedefinize çok fazla yaklaştıracak.

Dolayısıyla, uzun bir yolculuk bile ilk adımı atmak ile başlar... Bir iş, tek bir adım ile tamamlanmaz... Yani sektöre girmek isteyen bir kişi senaryo yazarı olarak sektöre girmek istiyorsa, senaryo ya da projenin yapımcı ile buluşması süreci, birkaç adımdan daha fazla adım gerektirir.

Bu konu sektörde yapımcı, yönetmen, senaryo yazarı, oyuncu, sanat yönetmeni, görüntü yönetmeni ve tüm bu sektörde çalışanlar için aynı süreçleri içerir.

Bu konuda daha ayrıntılı ve metoda yönelik bilgileri önümüzdeki günlerde sizlerle yine buradan paylaşacağım...

KARAR VERMEK...

  

Değerlendirme yapabilmek, analiz etmek ve sentez yapabilmenin yanısıra, etkili düşünme ve karar vermek çok önemlidir.

Bu noktada karar alırken, kendimizi doğru değerlendirebilmeli, objektifliğimiz korumalıyız.

Karar verme yeteneğinin önemli özelliklerinden biri, gerçeği tespit etmek, diğeri ise ne istediğini bilmektir.

Genellikle, sinema ile ilgilenmek ya da profesyonel üretimlerin içine girmek isteyenler, yapmak istedikleri işler konusunda ‘kararlılık’ çok önemli bir özelliktir.

Kararlı olmak, soyut kavrammış gibi gözükse de, her an somut bir durumla sizi sınayabilir.

Öncelikle:

-Ne istediğinizi somut olarak kendinize tarif edebilmelisiniz. Örneğin ödül almayı istemek  çok somut bir şey gibi gözükse de, ödül mekanizması ‘sizin’kararlarınızla yürüyen bir mekanizma değildir. Ama ‘üreteceğiniz’ işin kalitesi konusunda kararlıysanız, önünde şartlardan ötürü size sunulan seçeneklerde ‘kalite’den ödün verecek bir durum varsa, önce ‘o şartlar’ içerisinde ‘kalite’yi tutturup tuttamayacağınızı sorgulamanız ve o konuda kararlı olmanız gerekir. Bu ‘maddi’ şartlar gibi algılanmaktaysa, elinizdeki malzeme daha yüksek maddi şartlar istiyorsa ve o anda o’nu yaratamıyorsanız, ‘kalite’ konusunda da kararlıysanız, o şartların kaldırabileceği ‘kalite’de bir ürün yaratmayı deneyebilirsiniz.

-Kendinizi ve yapabileceklerinizi iyi analiz edebilmeli, görüşüne güvendiğiniz kimselerin sizinle ilgili gözlemlerini dikkate almalısınız.

Bu kendi hayatınıza dair ‘kararlar’ınız için çok önemlidir. Bu anlamda adım adım karar alıp, bu kararları bir ‘plan’ dahilinde uygulayabilirsiniz.

-Neye ‘evet’, neye ‘hayır’ diyeceğinizi bilmek. Bazen ‘hayır diyebilmek’ kararlılık gibi gözükebilir. Oysa, ‘hayır’ kelimesini yerinde kullanabilmek ciddi bir kararlılık ister. Bu bağlamda, yine durumu doğru değerlendirmek ve bu noktada ‘kararlar’ınızı bu duruma göre tekrar gözden geçirmek çok yararlıdır.

-Soyut kavramlardan uzak durmak çok önemlidir. Örneğin sinema-tv mezunu bir arkadaşımıza ‘mesleki kararların nedir?’ diye sorduğumuzda, ‘sinema adına birşeyler yapmak’ cevabı soyut bir cevaptır. Oysa bu cevap yerine ‘yönetmenlik alanında kendimi geliştirmeyi, bu alanda deneyimlerimi bu yıl arttırmayı istiyorum’ demek daha net bir tutumdur.

Bu açıdan, sinemada kariyer yapmak isteyen arkadaşlara birkaç ‘karar verme’ önerisi:

-       Önce Aylık, 1yıllık yıllık hedefleriniz belirleyin.

-       Bu hedeflerin içerisinde ‘karar’larınızı netleştirin. Örneğin ‘şu konuda bilgi alacağım’, ‘bu konuda şu eksiklerimi tamamlayacağım’ gibi..

-       Kendinizi bu sürecin içerisinde sık sık değerlendirin, güvendiğiniz kişilerin gözlemlerini dikkate alın ama en son değerlendirmeyi kendiniz yapın ve kararınızı buna göre belirleyin...

-       Kararlarınızın gerekçelerini hem kendinize, hem de başkalarına somut bir şekilde açıklayabilecek durumda olduğunuzu farkedin.

-       Hedefleriniz ve kararlarınızın tutarlılığını kontrol edin...

Özetle, hedeflerinizi bulduktan sonra, ikinci adım kararlı bir şekilde planınızı uygulamaya başlamanızdır.

YENİ DÖNEM 24 HAFTALIK 'TEMEL YAPIMCILIK BİLGİSİ' ATÖLYESİ ŞUBAT AYINDA BAŞLIYOR...

Merhaba Sevgili Dostlar,

'Temel Yapımcılık Bilgisi' Atölyesi için Şubat ayında yeni sınıf açılıyor. Sınıflar 10 kişiden oluşmakta olup, hem haftasonu, hem haftaiçi için 2 ayrı grup açılacaktır. Çalışma 24 hafta (6 ay) sürmektedir. Yoğun uygulama çalışmaları ile desteklenmektedir. Bu süreçte benim dışımdaki sinema profesyonelleri ile sohbetler ve sektörün içerisindeki etkinlikler üzerinden çalışmalar da yapılmaktadır.

Kayıt ve ön görüşme randevusu için 0 212 2524556'dan Ayşegül Yeşim'den bilgi alabilirsiniz.

50-62 soruların cevapları

Merhaba Sevgili Dostlar,

50-62.soruların cevaplarını aşağıda bulabilirsiniz.

Tülay Yaşar ve Sema Topbaş'a soruları için çok teşekkür ediyorum.

TÜLAY YAŞAR

51-Destekleme ve kültür fonları alanında çalışanları da bir nevi yapımcı olarak niteleyebilir miyiz?

Bu kişiler ‘yapımcı’ değillerdir. Ama sinemadan anlayan kişiler olmalıdırlar.

52-İyi bir yapımcı için iyi bir projenin olmazsa olmaz üçü nedir?

-Yönetmen

-Senaryo

-İyi projelendirilmiş proje (senaryo+bütçe+finans planı bütünlüğünün olması, iyi bir teknik ve artistik ekibin sağlanması)

53-Yapımcılık mesleğinizde Türkiye’ye özgü zorluklarla karşılaşıyor musunuz? Bunlar nelerdir ve siz bunları nasıl aşıyorsunuz?

Türkiye’de ‘yapımcılık’ mesleği yeni yeni kurumsallaşıyor. Bu anlamda anlamı tam anlaşılamayan bir mesleği sürdürürken zorluklar olabiliyor. En büyük zorluk ‘yapımcıyım’ dediğinizde, bunun bir meslek olarak algılanmamasıdır.

54-Türkiye’deki yapımcıları Avrupa’daki yapımcılarla karşılaştırdığınızda  ( sistem – çalışma biçimi ) artılarımız eksilerimiz nelerdir?

Avrupa’da bu meslek tanınıyor ve oldukça saygın bir meslek. Dolayısıyla pek çok konuda ‘yapımcılar’ daha seri hareket edebiliyorlar.

55-Yapımcı olmak isteyenlere neler tavsiye edersiniz ve bu konuda belli ölçüleriniz ve kriterleriniz var mı?

Yapımcı olmak isteyenler, öncelikle bu sektörü tanıyabilmek için film yapımı konusunda her alanda çalışmalı ve birimleri tanımalı, organizasyon yeteneği olmalı ve her alanı çok iyi gözlemleyip yeni fikirler bulabilmeli.

56-Yapımcı olmak için sadece istemek yeter mi?

Yeterli değil, çok çalışmak ve öğrenmek gerekiyor.

57-Sizce yapımcı olma yaşı var mı bu mesleğe çok erken yaşta başlanabilir mi?

Genç yaşlarda başlamanın çok avantajı  olmasına karşın yaşsız ve zamansız bir meslek olduğunu söyleyebilirim.

58-Kötü projelerin ortak noktaları nelerdir ve neden bir proje eksik yönleri olan bir proje olarak adlandırılır?

Bu konuda blogda dün akşam yayınlanan yazımı okuyabilirsiniz.

59-Bir yapımcı bir projenin zayıf yönlerini bulup çıkardığında sadece kendisi mi bir strateji geliştirir yoksa aldığı tüm kararları yönetmenle paylaşmak zorunda mıdır?

Sinema ortak yapılan bir sanattır. Proje yönetmen kökenli ise, tüm kararlar ortak olmak durumundadır.

SEMA TOPBAŞ

60-Yapımcı (Producer) Türkiye'de ve yurt dışında farklı algılanmaktadır.
Türkiye'de sadece finansal destek veren kişi ve/veya kurum olarak algılanırken, yurt dışında üreten, organize eden finansal kaynak yaratan, kişiler arasında köprü oluşturan, kısacası "filmin" yapım aşamasındaki her ayağında destek veren kişi ve/veya kurum olarak algılanmaktadır. Algılamadaki bu değişikliğin sebebi nedir, gerçekte bir yapımcının görevleri nelerdir?

Yapımcı, bir sinema eserini fikir-senaryo aşamasından itibaren iprojelendiren, tüm finansal ve yönetim organizasyonun yapan, filmin her aşamada stratejisini kuran, projenin fikir aşamasından, seyirci ile buluşmasına kadar, yatırımcılara karşı tüm risk ve sorumluluklarını taşıyan, yönetmen ile her aşamada işbirliği yapan kişidir.

62-Bir kişi maddi imkanları elverişli olmasa da yapımcılık yapabilir mi?

Bir yapımcı, projenin tüm riskini taşır ancak, projenin sağlıklı yürümesini sağlayacak kadar vir yatırım gücünün olması gerekir. Bu da finans planının %25 ‘idir.

BİR FİKİR PROJEYE DÖNÜŞÜRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONULAR:

Bir fikir bulmak, bir sinema projesi için güzel bir motivasyondur. Ancak, bu fikirden yola çıkarak yazılmış bir senaryo, ‘proje’ anlamına gelmez. Genellikle ‘senaryo’ sahibi olanlar ‘proje’lerinin olduğunu düşünürle oysa bir projenin varolduğundan sözedebilmek için pek çok bileşenin birararaya gelmesi gerekir.

Bu noktada dikkat edilmesi gereken unsurlar şöyledir:

-       Bulunan fikir’den yaratılmış taslak bir senaryo var mı?

-       Hedefler neler olabilir?

-       Filmin hedef kitlesi kim?

-       Yönetmen ve senaryo yazarı işbirliğine açık mı?

-       Taslak bütçe ve finans planı, hedeflere uygun mu?

-       Yönetmen-Senaryo Yazarı-Yapımcı arasında beklenti birliği var mı?

-       Yönetmen-Senaryo Yazarı-Yapımcı hedefe uygun amaçlar ve stratejiler konusunda fikir birliği içindeler mi?

Bu soruların cevaplarını, ‘ama’, ‘fakat’ gibi kelimeler olmaksızın net ve açık bir şekilde verebiliyorsanız, projeniz ‘proje projelendirme’ için hazır demektir.

Proje projelendirirken, öncelikle başlangıçta bulmaya çalıştığınız hedef ile mesafenizi her aşamada kontrol etmelisiniz.

Projenizin güçlü ve zayıf yanlarını objektif bir şekilde değerlendirip, finans planını gerçekleştirebilmek, yani filminize ‘nakit yatırım’ sağlayabilmek için, stratejiler belirlemeniz gerekir. Stratejinizi belirlerken, projenin güçlü ve zayıf yanlarının farkında olmak çok önemlidir.

Burada, önemli olan güçlü yanlarının ortaya çıkarılıp, zayıf yönlerinin farkında olduğunuzun ve gelişeceğinin sizin kontrolünüz altında olduğunu bilmenizdir.

Peki, güçlü ve zayif yanlar nedir?

Projenin gücünü ve zayıflıklarını şu unsurlar belirler:

-Yönetmen (Yönetmenin deneyimleri, kariyeri... Hiç film çekmemiş bir yönetmense referens çalışmaları...)

-Yapımcı (deneyimli mi... ilk kez mi film yapıyor?)

-Fikir+proje+Senaryo

(senaryo fikri güzel yansıtıyor mu, hedef ve beklentiler uygun mu?)

-Bütün bu unsurlar, üreteceğimiz ve pazarlayacağımız alanda nasıl bir yere oturuyor?

-Yatırım yapacak kurum, kuruluş ve şahısların, yatırımını nasıl çıkaracağının analizi...

Bu yukarıdaki sorularda bazı güçlü ve zayıf yanlar bulabilirsiniz. Örneğin, bir projenin senaryosu çok güçlü olabilir ama aynı kişinin bu filmi çekmek istemes ve bu kişinin yönetmenlik deneyimleri bu güçlü senaryoyu taşıyamayacak güçteyse, bu projenin senaryosu güçlü ama yönetmenlik alanında daha zayif kalabilir. Yapımcı, bu zayif yanları farkedip, net bir şekilde ifade edebilmelidir.

Bana proje sunulduğunda (ki genellikle senaryo sunuyorlar) bu projenin en güçlü yanı sizce nedir diye sorduğumda, %80 oranında ‘benim yaratıcılığım’ cevabını alıyorum. Peki bu yaratıcılığını nasıl tarif ediyorsun, referansların nedir? diye sorduğumda, müthiş suni bir özgüvenle ‘referansım kendimim lütfen bana güvenin’ diyorlar. Hatta, sizin o kişiyi keşfetmemenizin kayıp olduğunu söylüyorlar...

Bunun gibi pek çok örnek verilebilir... Dolayısıyla, bir projenin temelinin sağlam atılması gerekir. Bu sağlamlık için ilk adım yukarıda olduğu gibi ‘proje’ kelimesinin içine giren herşeyi ameliyat masasına yatırmaktır.

Bir ‘fikir’ sahibiyseniz lütfen bu fikri geliştirin, hatta didik didik edin... En mükemmel nasıl anlatılacağını araştırın... Unutmayın ki, ‘fark yaratmak’ bu işin birinci koşuludur.