Bütçe ve finans planı, bağımsız bir filmin en önemli temel malzemeleridir. Bunun bir altında da maliyet-nakit akışı ikilisi yerini alır.
Bağımsız bir film yaparken, fon ve kaynak yaratmak için kurum ve kuruluşlara başvurular yapılırken, bütçe ve finans planı, senaryo kadar önemli unsurlardan biridir.
Genellikle, bütçe ve maliyet birbirine karıştırılan kavramlardır ve bu nedenle film yapımının ileriki devrelerinde ciddi ekonomik sıkıntılar çıkabilir.
Kısa yoldan bilgiye ulaşmak, bizim toplumsal bir alışkanlığımız… Genellikle, bir başkasının deneyimi, size bilgi olarak döndüğünde, o yanlış bilgi ile hayatına devam ediyor ve yolun bir yerinde geriye dönüp ‘keşke’ demeye başlıyor.
Yani, deneyimleri dinleyip yol almak farklı bir şey… Ama, 'bir başkasının deneyimi bir bilgi olarak kabul etmek' bir kişinin kendi işine vereceği en büyük zarardır.
2000’li yıllarda, reklam sektöründen film sektörüne yeni geçmiş bir yapımcı olarak, Eurimages’a başvuru yapmak istemiştim. Tayfun Pirselimoğlu’nun ‘Hiçbiryerde’ filmi ile.. Tanıdığım herkes, Eurimages’ın ilk filme ve benim gibi sinemada deneyimi az, henüz bir filmi olan bir yapımcıya destek çıkmayacağını söylüyordu. Bu bilgi, kanıksanmış olarak herkesten ‘kesin bilgi’ şeklinde dolaşıyordu.
Ben, Eurimages’ın hemen kurallarını okumaya karar verdim. O zamanlar, web sitelerinde detaylı bilgi yok. Bir faks çekip, bana kuralların olduğu belgeleri yollamalarını rica ettim. Dikkate aldılar ve ardından 50 sayfaya yakın bir doküman faks yolu ile ulaştı. Hepsini okudum, avukatıma ve ekibime de okuttum. ‘İlk film başvuramaz’ diye bir şey kesinlikle yoktu.
Devamında, başvuruyu yaptım ve bize destek çıktı. Yani ben o bilgilerle devam etsem belki de buna inanıp gidecektim.
Şimdi herkes birbirinden başta bütçe-finans planı olmak üzere, sözleşme vs.. örnek istiyor. Örneği incelemek başka, o örneğin mantığına göre projenin dosyasını hazırlamak başka…
Çünkü :
- Senaryo farklı
- Yönetmenin çalışma şartları farklı
- Deneyimler ve maliyet oluşturma kriterleri farklı
- Gelebilecek ters köşe soruların stratejik cevabı farklı
- Şirket alt yapı ve düzeniniz farklı
- Ekibiniz farklı
- Ortaklarınız ile anlaşma biçiminiz farklı
olabilir.. Sonuçta bu belge sizin bir yere sunduğunuz bir şeyden öteye gitmez. Ama elbette gününüzü kurtarabilir. Bu tip çalışmalar uluslararası platformlarda geri dönülemez sıkıntılar ve sorunlar yaratabilir.
Önerim, kesinlikle ‘KOPYALA-YAPIŞTIR’ metodunun kullanılmamasıdır.
Özetle, bütçe-finans planını yapımcı yapmalı, sözleşmelerinizi hukukçu yapmalı, mali işlerinizi de mali müşavir yapmalıdır. Çünkü her biri bilgi isteyen işlerdir. Bu noktada, örneklerin incelenmesinde bir sorun yoktur ama her filmin kendi bütçe-finans planı, kendi bütçe formu, kendi mali müşaviri, kendi hukukçusu olmak durumundadır.
Film endüstrisinde, finans kaynakları sağlayan yerler her gün değişmekte ve yeni mecralar oluşmaktadır. Bu anlamda, profesyonellik ve iyi yönetim, başvurduğunuz finans kurumlarında, fonlarda öncelik kazanacaktır.
Bu nedenle herkesin kendi profesyonel metodunu yaratması büyük önem taşır.
